MAATSCHAPPELIJKE UITDAGINGEN

De Zeeuwse Omgevingsvisie gaat over heel veel verschillende onderwerpen die allemaal met elkaar samenhangen. Al die onderwerpen zijn belangrijk, maar voor het creëren van een omgevingsvisie zijn ze niet allemaal even urgent. De integratiegroep heeft daarom de afzonderlijke bouwstenen getoetst aan een aantal criteria om tot enkele grote en herkenbare maatschappelijke uitdagingen te komen. Daarbij zijn de volgende criteria aangehouden:

  • De uitdagingen zijn groot en urgent. De komende jaren moeten er acties plaatsvinden om tot oplossingen te komen.
  • De maatschappelijke uitdagingen zijn verbonden met andere maatschappelijke opgaven.
  • De maatschappelijke uitdagingen zijn voor heel Zeeland relevant.
  • De maatschappelijke uitdagingen zijn integraal en alleen door samenwerking op te lossen.
  • De aangekaarte problematiek is van grote invloed op de fysieke leefomgeving.

Uit de bouwstenen die voor de omgevingsvisie zijn opgehaald, komen dan vier grote maatschappelijke uitdagingen naar voren die nauw samenhangen met de grote veranderingen in dit tijdsgewricht: 1. Uitstekend wonen en leven in Zeeland 2. Balans in de grote wateren en het landelijk gebied 3. Circulair Zeeland 4. Klimaatbestendig en CO2-neutraal Zeeland

LAGENBENADERING

De vier maatschappelijke uitdagingen zijn tegen het licht gehouden van de lagenbenadering, een bekend instrument afkomstig uit het werkveld Ruimtelijke ordening. Hierdoor wordt de samenhang in problematiek helder en tastbaar.

De lagenbenadering verbeeldt de fysieke leefomgeving en is een hulpmiddel om de effecten van het gebruik van de omgeving in kaart te brengen. Uitgangspunten:

  • Het landschap is een opeenstapeling van lagen.
  • Tussen de verschillende lagen zijn interacties gaande. Binnen de lagen zien we samenspel tussen verschillende onderwerpen. Ook wordt het effect dat verschillende plannen op de lagen kunnen hebben, inzichtelijk gemaakt.
  • Op elke laag zijn andere termijnen van toepassing: de effecten op en van de ondergrond hebben veelal een langetermijnkarakter. De netwerklaag is dynamischer en kent effecten op de middellange termijn. De gebruikslaag is het meest dynamisch en kent effecten op de korte termijn.

De ondergrond is een gegeven, het fundament waarop we leven. Beïnvloeding van deze laag heeft op de lange termijn gevolgen die we vaak pas overzien op het moment dat de negatieve effecten zich manifesteren. De netwerklaag biedt de verbinding van, naar en binnen Zeeland. De gebruikslaag is de laag waarin we onze activiteiten ontplooien.