Balans in de grote wateren en het landelijk gebied

Het behalen van doelen op sociaal, ecologisch en economisch terrein stelt eisen aan de draagkracht van de fysieke leefomgeving. Op dit moment voldoet de fysieke leefomgeving niet aan alle wensen. Met de huidige ontwikkelingen nemen de wensen toe en staat de draagkracht onder druk.

image

Alle activiteiten die gebruik maken van de ondergrond en netwerken, zijn terug te zien in de gebruikslaag. Het landelijk gebied wordt voornamelijk gebruikt voor landbouw. Daarnaast is een deel van de ruimte in gebruik voor natuur en stedelijke functies zoals wonen, bedrijven, voorzieningen, energieopwekking, groen, infrastructuur en recreatie. De grote wateren worden gebruikt voor natuur, schelpdierteelt, visserij, recreatie en scheepvaart. Omdat de gebruiksruimte begrensd is, gaat uitbreiding van de ene vorm van gebruik meestal ten koste van een andere. De optelsom van de verschillende lagen en activiteiten bepaalt hoe het landschap er uit ziet. Verandering van gebruik leidt tot een ander landschap.

De ontwikkeling en het gebruik van de ondergrond hangt nauw samen met de netwerken die op en in die ondergrond aanwezig zijn. Het ecologisch netwerk bestaat uit een uitgebreid stelsel van natuurgebieden, wateren, binnendijken en watergangen. De kwaliteit en omvang van dit netwerk zijn bepalend voor de biodiversiteit en robuustheid van de natuur.Het watersysteem heeft ook een belangrijke distributiefunctie: reguleren van aan- en afvoer van water om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Via het watersysteem worden ook voedingsstoffen en verontreinigingen verspreid.

Verschillende typen infrastructuur maken het mogelijk om personen, energie, informatie, afvalstoffen, grondstoffen en goederen te verplaatsen. Vanwege de realisatietermijn en de kosten voor aanleg en onderhoud, is de bestaande infrastructuur niet alleen het resultaat van, maar ook sturend voor het gebruik van de omgeving.

De ondergrond, bestaande uit het land, het binnendijkse watersysteem en de buitendijkse grote wateren, is de afgelopen millennia gevormd tot wat nu is. De ondergrond is bepalend voor de fysieke leefomgeving in Zeeland. De ondergrond met alle aanwezige elementen heeft een intrinsieke waarde, omdat de ontstaansgeschiedenis van Zeeland er in vast ligt (aardkunidge waarrden). Daarnaast levert de ondergrond nu en in de toekomst onmisbare diensten voor mens en natuur. Een kwalitatief robuust bodemsysteem, inclusief grondwater en bodemleven, is een belangrijke voorwaarde voor alle activiteiten op het land. Robuuste deltawateren zijn een voorwaarde voor alles wat in, op en rond het water plaatsvindt

Robbert Trompetter

Quote

Onze aarde of meer op Zeeuwse schaal ‘de natuur’ in de breedste zin van het woord heeft tijd nodig onze activiteiten te kunnen verwerken. De mens vraagt soms te veel & te snel van onze aarde. We moeten voor toekomstige generaties bij elke ontwikkeling een balans willen zoeken met ‘de natuur’. Met die balans komen we tot een duurzame en gezonde samenleving met een veerkrachtige natuur. The Natural Step is een internationale organisatie gericht op een duurzame samenleving. Zij hanteren vier duurzaamheidsprincipes. Deze principes zouden basis moeten zijn in ons handelen bij ontwikkelingen in onze fysieke leefomgeving:

  • Duurzaamheidsprincipe 1 – Niet meer en sneller stoffen uit de aarde in het milieu brengen dan de natuur kan verwerken.
  • Duurzaamheidsprincipe 2 – Niet meer en sneller chemische stoffen in het milieu brengen dan de natuur kan verwerken.
  • Duurzaamheidsprincipe 3 – De natuur niet sneller afbreken dan de tijd die nodig is om te herstellen.
  • Duurzaamheidsprincipe 4 – Geen dingen doen waardoor we mensen beperken in het vervullen van hun basisbehoeften.

Samen zorgen de duurzaamheidsprincipes voor een balans tussen fysieke ontwikkelingen in het Zeeuwse en het beschermen en verbeteren van natuur & milieu.

Robbert Trompetter - ZMF